IRC Tarihi

1988 yazında Finlandia Oulu Üniversitesinin bilgi işlem departmanında çalışan Jarkko “WiZ” Oikairen tarafından ilk IRC client ve server yazıldı ve böylelikle IRC (internet relay chat) doğmuş oldu.

Oikairen, “OuluBox” adında eş zamanlı konuşmaya olanak veren, tolsun.oulu.fi adresinden host edilen ve bir BBS (Bulletin Board System) sunucu üzerinde çalışan bir software yazdı. “Chat” kısmını oluşturmak için Jyrki Kuoppala ve Jukka Pihl tarafından yazılan program kullandı.

Jyrki Kuoppala birinin başka bir makinedeki birine mesaj yollaması için rmsg programını yaptı. Bu #kanal sistemiyle değil de kişiden-kişiye bir iletişim sistemiydi.

O zamanlar var olan bir diğer çok-kullanıcılı chat (sohbet) programı ise MUT (Multi User Talk) idi. Jukka Pihl tarafından yazılmıştı.Bu programın kötü bir yönü düzenli çalışmamasıydı. Bunu düzeltebilmek için IRC denen şey düşünüldü.

Böylelikle IRC, 1988 in ağustos ayı sonunda doğmuş oldu. İlk IRC serverı “tolsun.oulu.bi” olarak isimlendirildi.

Kullanıcı sayısının artmasıyla Jarkko Oikairen in Helsinki ve Tampere Üniversitesi’ndeki bazı arkadaşları IRC Serverlarını çalıştırmaya başladı ve daha sonra diğer üniversiteler bunu takip etti. Markku Järvinen, clientin geliştirilmesine yardım etti.

Jarkko, Bitnet vasıtasıyla Denver ve Oregon State Üniversitesindeki arkadaşlarıyla haberleşti ve programını denemelerini istedi. Vijay Subramaniam Fin’li olmayıp IRC’ ı kullanan ilk insandır ve ondan program yayılmış ve üniversitedekiler Fin Network’üne bağlanmak istemişlerdir.

Kısa zaman içerisinde IRC, çok büyümeye ve Fin Ulusal Network (Funet) üzerinden kullanılmaya başlandı, daha sonra internetin İskandinav kolu olan Nordunet’e bağlandı. Kasım 1988’de IRC internet çapında yayıldı.

ircII, 1989’da Michael Sandrof tarafından oluşturuldu.1990’da, ircd’nin yeni bir versiyonu olan yeni bir network yüklendi (2.6). Chnet olarak adlandırılan network (yaklaşık 25 serverlı fakat kullanıcısız) programcılar arasındaki anlaşmazlık nedeniyle dağıldı.

EFnet “ErisFreenetwork”

IRC dünyasındaki ilk önemli anlaşmazlık ağustos 1990 da yaşandı. A-net’te (anarchy net) eris.berkeley.edu olarak isimlendirilen bir serverdan oluşuyordu. Sürekli açıktı, password yoktu ve bağlantı sayısı limitli değildi.

Eris free network, EFnet, ilk kez IRC’den Q-lined (Q for quarantine) olabilen eris makinesini yaptı. Bir Greg olan “wumpus” (Lindahl) Eris’in bu line’ı reddetmesi üzerine EFneti kurdu. Böylece A-net eris Serverları ile, EFnet ise eris olmayan serverlar ile şekillendi.

A-netin ölmesiyle EFnet ismi kısa bir süre yaşadı ve geçerliliğini yitirmeye başladı ve IRC yeniden geri döndü.TubNet kapanan sonraki network oldu. Bu tüm netsplitler içinde en büyük sorun yaşayan #hottub daki insan sayısının artmasının bir sonucuydu.

Yaklaşık 100 user civarında 5 servera sahipti ve aynı yılın Eylül ayında tekrar kapandı. IRC’ın tarihinde en sık konuşulan zaman körfez savaşıdır. İlk defa 1991 in başlarında 300 eş zamanlı user bulunmuştur.

“Undernet”

Diğer bir ayrılma çabası 1992 ekiminde Amerikada ‘Wildthang’ tarafından başlamıştır (Efnetin ircd versiyonu 2.8.10’dan ayrılmıştır). Bot ları geliştiştirmek için networkler test edilmiş ve çok kısa zamanda “arkadaşlar ve onların arkadaşları” mantığıyla çok kısa bir sürede büyümüştür.

Avrupa’da ve Kanada’da ayrılan yeni Serverlar aralıkta başka bir Kanada serverına bağlanmış ve aynı ayın sonunda fr-ca networkü başka bir Amerika networküne bağlanmış ve daha sonra bu networke Undernet adı verilmiştir. Netsplitlerden doğan kanal kaoslarını çözmek ve userların kanalları kaydetmesini ve korumasını sağlayan Cservice programı Undernetle başlamıştır.

“DALnet”

DALnet, 1994 yılının Temmuz ayında laglardan, netsplitlerden ve EFnet üzerindeki çalışmalardan farklı bir şekilde, alternatif bir IRC ağı olarak kurulmuştur. mIRC, DALnet’in gelişimine çok katkı sağlamıştır.Çünkü DALnet, mIRC server listesinde sahip olduğu serverlerla en küçük ağlardan biriydi.

Bu liste alfabetik olarak düzenlenmişti ve DALnet, EFnet ve Undernet ve diğer büyük ağların önünde gelmekteydi.Böylelikle, IRC’a yeni olan birisinin programı yüklemesiyle, doğal olarak bastaki server veya ağa bağlanmıştır.Bu da ‘mIRC yeni kullanıcılarının’ DALnet’e sürüklenmesine neden olmuştur.

1995 yılı sonlarına doğru, ayni anda online kullanıcı sayısı rekor rakamına ulaşarak 1000′i bulmuştur.Hızla artan kullanıcı sayısıyla, 1996 yılı başlarında ağ, bir takım sorunlarla karsılaşmaya baslar.

Daha önceden pek istenmeyen lag ve netsplitler meydana geliyordu. Buna ek olarak, autokill fonksiyonu bazı koordine bozuklukları yaratmıştı.Tüm bunlar Kline takımının kurulmasının yolunu açmıştır.

Mopher, NickServ ve ChanServ servislerini kodlamaya karar verir, 2 servis MirclMax’in çalıştırmakta olduğu botun içeriğine dayandırılmıştı. #StarTrek kanalında, MirclMax’in ircII botu, RunABot, kanalı kontrol edebilen, modelock kapasitesi olan ve operatörler için giriş seviyelerini kontrol edebilen bir bottu. Founder’ın seviyesi de eklenmişti böylelikle birinin kanal üzerinde mutlak gücü olabiliyordu.

ChanServ, DALnet servislerinin ilklerinden biriydi ve 19 Ocak 1995′te doğmuştu. İlk kayıtlı kanal #DS9 (Deep Space 9) idi. MirclMax eskiden EFnet’in #StarTrek ve #DS9 kanallarında takılmaktaydı.DALnet’e geldiğinde de doğal olarak bu kanalları kayıt etmeyi düşündü.MirclMax ilk üç kanalı kayıt etti: #DS9, daha sonraları resmi sohbet ve yardim kanalı olan #dragonrealm ve #StarTrek. 4. kayıt edilen dalvenjah’in #AFD (alt.fan.dragons) kanalı idi.

NickServ ise birkaç ay sonra 1 Mart 1995 günü doğdu.İlk kayıtlı nick Morph fakat nickini Morpher olarak değiştirdi bu da tarihinin değişmesine yol açtı. Bugünkü en eski nickler sırasıyla; JoeBlow, WatchMan, MirclMax, RunAbot ve dalvenjah.

Daha sonra HelpServ geldi. IrcII için yardim dosyalarını içermekteydi. IrcII için, yardım dosyalarını programla beraber alma zorunluluğunuz yoktu. O yüzden, amaç ağın kendi yardim dosyalarına sahip bir botu ağla beraber çalıştırmaktı.

Her şeyi ayarladık! “Oh, oh! arkadaşım online olduğunda birşey anlatmalıyım, fakat o zaman da ben burada olmayabilirim.” Ok, başka bir kullanıcıya mesaj bırakabileceğimiz bir servis neden yaratmıyoruz?. “Harika! Adini ne koyalım” ve herkes birşeyler düşünmeye başladı… NoteServ, MsgServ, sonunda Lefler’in annesi MemoServ adında bir görüş sunar ve herkes beğenir, böylelikle ismi MemoServ kalır.

Ağın giderek büyümesiyle, yeni bir IRCD (IRC server program) yaratılması kararı alınmış ve DALnet 1999 Haziranın ‘da Dreamforge’tan Bahamut’a (baslarda dfhybrid olarak bilinen) geçiş yapmıştır. White_Dragon, lucas, Raistlin_Majere, Rakarra ve daha birçok önemli insan bu proje üstünde yoğun bir şekilde çalışmıştır. Bu yeni ircd sayesinde, serverler on binlerce kişinin girebileceği bir hal almıştır.

“Oz.org”

Trans Pasifik Avustralya/Amerika Network bağlantısındaki zorluklardan dolayı Mart 1996 da bir Avustralyan serverinin Undernetten ayrılmasıyla kuruldu.

Oz.org’un ilk birkaç ayı Usenet linkinden ayrılma denemesi ile geçti. Orijinal Undernet X ve W chanserv’inin iki dizaynerının (chaos ve diğeri) biri Avustralyandı ve aynı kod oz.org için Z (chanservin ismi) ismiyle kullanıldı. Mayıs 2001 de 4.000 user ile oz.org en fazla usera ulaştı.

1996 haziranında savaşın şiddetinin ve mail listlerdeki anlaşmazlıkların artmasından aylar sonra ircd’nin geliştirilmesiyle ilgili anlaşmazlık henüz başlamamıştı. Avrupa tarafı daha sonra IRCnet adını aldı. IRC net Serverlarının bir çoğu (fakat hepsi değil) Avrupadaydı, EFnet Serverlarının bir çoğu ise Amerikadaydı. EFnetin büyümesiyle kullanıcı sayısı gittikçe arttı. 2000 sonbaharında EFnet 50.00, IRCnet 70.00 usera sahipti.

“IRC.net”

1996 haziranında savaşın şiddetinin ve mail listlerdeki anlaşmazlıkların artmasından aylar sonra ircd’nin geliştirilmesiyle ilgili anlaşmazlık henüz başlamamıştı. Avrupa tarafı daha sonra IRCnet adını aldı. IRC net Serverlarının bir çoğu (fakat hepsi değil) Avrupadaydı, EFnet Serverlarının bir çoğu ise Amerikadaydı. EFnetin büyümesiyle kullanıcı sayısı gittikçe arttı. 2000 sonbaharında EFnet 50.00, IRCnet 70.00 usera sahipti.

“Freenode- open projects network (OPN)”

Bir diğer IRC network 1998de açıldı, aynı yıl 100 user ve 20 kanala ulaştı. 2001’in sonlarında yaklaşık 4.000 user ve 1.300 üzerinde kanala ulaştı. OPN, Dancer IRCD serverı kullanıyordu ve daha sonra ircu kullanmaya başladı. Bu network daha sonra Freenode ismini aldı.

“Diğer networkler”

Elbette IRC internette patlama yarattı. Şu an IRC networkünden bağımsız yüzlerce server vardır (amiganet, linuxnet, galaxynet, bestnet, NewNet, AnotherNet, ChatNet, UpperNet, ZAnet, X-Net, GammaNet, SuperChat, IceNet, RedBrasil, GR-Net, AlphaStar, SorceryNet vb. gibi).

2002 lerde diğer networklerin bir çoğu popüler oldu ve kendi IRC protokollerini düzenledi.

-94′lerde Türkiye’deki ilk IRC sever irc.metu.edu.tr dır. Daha sonradan uluslararası networklerin #zurna kanalından esinlenerek zurna.com oluşturulmuştur.

Yine Türkiye’nin ilk serverlarından olan ve1995-96 yıllarında hizmete giren irc.planet.com.tr Türkiyenin ilk net gazetesini çıkarmıştır. Ancak 96 sonlarında parasal nedenlerle kapanmıştır. Sonrasında superonline, raksnet, adanet vb. serverların açılmasıyla Türkiye’de IRC bugünkü şeklini almıştır.

IRC – Çalışma Şekli

IRC, TCP/IP ((Transmission Control Protocol/Internet Protocol) (İletim kontrol protokolü/internet Protokolü)) Ağ protokolüne uygun olarak çalışır.

Kısaca değinirsek;

TCP, Bağlantılı ve güvenilir bir iletişim sağlar. Yani, bilgisayarlar arasında açılan oturumlar üzerinden geri yüklemeli olarak yapılan iletişim şeklidir (geri yükleme yollanan bilginin hedefe ulaştığından emin olmak için kullanılır).

IP ise bağlantımızın dolayısıyla paket yollayıp alma işlemimizin adreslemesini yapar. Her farklı bağlantı için 0-255 arasında x.x.x.x sayıları şeklinde bir ip numarası vardır. Hesap yoluna gidersek aynı anda farklı olan yaklasık 4 milyar kadar = 2³² ip adresi bulunabilir. IRC, TCP/IP protokolüne göre çalışan metin tabanlı konferans şeklidir.

IRC protokolünün Jarkko tarafından yayınlanmış orjinal prokolü:

– J. Oikarinen, D. Reed; Internet Relay Chat Protocol; RFC 1459; May 1993. (http://rfc.sunsite.dk/rfc/rfc1459.html)

IRC server, internet üzerindeki kullanıcıların IRC’de (Internet Relay Chat) aynı yada birbirine bağlı sunucularda birbirleriyle çevrimiçi iletişim kurabilmelerini sağlayan bir sohbet platformudur.

IRCd (Internet Relay Chat Daemon -internet üzerinden sohbet programı-) yazılımları bu chat ortamına olanak tanıyan yazlımlardır. Bu yazılımlara örnek olarak: PTlink, Bahamut, Unreal, Conference Room IRCd lerini verebiliriz.

 

Yukarıda bahsedilen sebeplerden ötürü IRCd’nin ortaya çıkışı IRC ile aynı olmakla birlikte, ilk IRCd 1989 senesinde Jarkko Oikarinen (IRC daki ismiyle WIZ) tarafından hazırlanmıştır.

Jarkko 2.2+msa’nın yapılmasına yardım eden Markku Savela (IRC deki ismiyle msa) gibi bir çok insandan yardım almıştır.

IRCD sürümleri ilk olarak 1993 yılında ortaya çıkmaya başladı.

– 2.7 versiyonu, basitti fakat uyumsuzluk gösteriyordu. Bu versiyon IRCu’nun oluşmasına önderlik etti (undernet bölünüp IRCu’yu kullanmaya başlamıştı.)

-Versiyon 2.8, nick ve kanal sorunlarına yeni bir bakış açısı getirdi fakat modern IRC otoriteleri tarafından (Efnet, DALnet. Undernet v.b.) kabul görmedi. TS kullanımına karşı çıkılması (time stamping -network üzerindeki her kanal ve nick ile time stamp’i saklar) ve farklı programların kullanılmasıyla bölündü. EFnet adminleri TS yi destekledi.

– Daha sonra TS protokolleri tamamlandı. ircd-2.8.21’in Comstud (Chris Behrens) tarafından hazırlanan orjinal formu +CS patch’idir. Bir diğeri 2.8 için olan ve +th adı verilen Taner’in extension’undur (ki bu hybrid tarihinin başlangıcıdır). 1997 de Taner ile küçük bir işbirliği yapılmasıyla Jon Lusky (Rodder), 2.8/th.v5a.3 ü baz alarak kendi projesini yaptı ve 2.8/hybrid-2 ortaya çıktı.

– Nisan 1997 de hybrid ilk defa kullanıma sunuldu . h3 ve h4 ten sonra 1997 Eylül’ünde versiyon 5 hazırdı.

– hybrid-6 (Aralık 1998) başarılı bir şekilde kullanıma açıldı. Hatalı 2.8 kodları temizlendi yeni kodlar eklendi (örneğin CAPAB, +e, PRIVMSG @#chan, REJECT_HOLD, X/Q lines’ın desteklenmesi, daha iyi flood kontrolü).

– Ağustos 1999 tarihinde hybriddeki hatalı olan tüm kodların temzilenmesi için geliştirilmeye karar verildi. Server VERSION reply: 2.8/hybrid-6.0 üzerinde değişiklik yapıldı ve ircd-hybrid-7.0 oluştu.

– Version 7.0’den 4 yıl sonra 2003′de alogaritmalar bir kere daha yenilendi ve 1999 senesinde başlayan temizleme ve yenileme sürecinde ircd-hybrid-7.1 (2005) ortaya çıktı.

– Son olarak stabil form olan 7.2. kullanıma sunuldu. Farklı ve yeni metakodlar içeren (generic hooks ve callbacks manager) günümüze kadar ulaştı.

IRCD Server Türleri;

Unreal, Bahamut, Ptlink, Auspice ve bunlarla birlikte son yıllarda oldukça gelişme gösteren Bahamut temelinde yapılmış olan Tr-ircd ve Conference Room sayılı IRCD’ler arasındadır.

ilk olarak bizim de kullandığımız ircd olan Unreal IRCD:

Günümüzde en çok kullanılan IRCD türüdür, sebebi: ücretsiz olmasına rağmen CR IRCD gibi ücretli lisanslı IRCDlerin özelliklerinden daha iyisini sunuyor olmasıdır. Pek çok özellik isteğe bağlı olarak modifiye edilebilmektedir. Yönetimin işini kolaylaştıran ve istenilen herşeyin yazılımının olması en çok kullanılmasının sebeplerinden birdiğeridir.

Bahamut IRCD’ye bakacak olursak;

Bahamut hem DreamForge hem de Hybrid bazlı bir DALnet IRCd’sidir. Badamut Windows’ta çalışmamakla birlikte FreeBSD ve Linux işletim sistemlerinde çalışır.

Ptlink IRCD: Bundan 2-3 yıl kadar önce en çok kullanılan IRCD türüydü. Fakat kendini yenileyememesi ve yapımcıların ilgisizliği tabiki şuanda kullanılmaz bir boyuta getirdi.

ConferenceRoom: IRCD ler arasında lisanslı ürün olarak satılan bir IRCD türüdür.

Bir çok özelliğe sahiptir. Koruma özellikleri eklenti vs yapılmasa da, daha çok mIRC’e kapalı tutulan serverlar için ideal olan bir IRCD türüdür.

Peki neden farklı IRCD sürümleri vardır? Ya da bütün IRCD sürümleri (versionları) aynı mıdır?

Aralarında temel bazı özellikler ortak olmakla birlikte IRCD sürümlerinin arasında elbetteki farklar vardır. Mesela her IRCD sürümü bütün SERVICES sürümlerini desteklemez.

PTlink ya da Bahamut üzerinde kullanılan bir komut Unreal üzerinde kullanılmaz. Basit bir örnek olarak;

Oldukça sık kullanılan bir komut: /helpop

Bu komut Unreal IRCD özelliğidir ve tabi Unreal IRCD baz alınarak yapılmış diğer IRCD türevlerinin de özelliğidir. Bu komutun aslı nerede olursa olsun değişmez. Her IRCD sürümünün temel yardım komutu /help komutudur. Ancak bu komut bazlı clientlerde mesela mIRC’de kendi yardım menüsünü açmak için ayarlandığından /helpop komutu bulunmuştur. .

Ağımıza direkt olarak /raw help ? komutunu gönderirsek asıl komutun /help komutu olduğunu kolaylıkla görebiliriz.

İşte bu /helpop komutunun Ptlink versiyonu /helpsys tr-ircd versionu /helpme gibi değişik komutlardır.

farklılıklar da bunun gibi komutlardan ya da kiplere verilen farklı işlevlerden kaynaklanmaktadır.

Mesela bazı IRCD sunucularında +L (kanal link) kipi aktifken bazı sürümlerde deaktif edilir.

Hatta Bahamut gibi IRCD sürümlerinde böyle bir kip yoktur.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


%d blogcu bunu beğendi: